Artikelen

Financiële onafhankelijkheid: het is voor vrouwen nog niet gewoonlijk

63,8% van de vrouwen in Nederland is financieel onafhankelijk. Dat betekent dat zij zelfstandig genoeg inkomen hebben om voor zichzelf te kunnen zorgen. Het aantal neemt de afgelopen jaren steeds meer toe, maar toch zijn veel vrouwen nog afhankelijk van hun partner.

Bij Koffietijd schuiven hoofdredacteuren Claudia Straatmans, Hilmar Mulder, Helene van Santen en Marije Veerman aan om deze cijfers en het onderwerp te bespreken. 

De cijfers op een rij

Als je financieel onafhankelijk bent verdien je individueel minstens 1.540 euro netto per maand. Als je kijkt naar de minimumlonen in 2021. En dat is dus bij bijna 64 procent van de Nederlandse vrouwen het geval. Dat komt vaak door het krijgen van kinderen. Vrouwen gaan vaak na de geboorte minder uur (betaald) werken, terwijl mannen dit niet doen. 39 procent van de vrouwen gaat na de geboorte van het eerste kind minder werken. 5 procent stopt helemaal met werken. En dat terwijl slechts 8 procent van de mannen minder of stopt met werken. Een flink verschil dus. 

Steeds meer vrouwenrechten

"En dat komt met name omdat het in ons geworteld zit", aldus Helene van Santen, hoofdredacteur van Margriet. "In mijn moeders generatie was het gebruikelijker dat vrouwen thuisbleven en de man kostwinnaar was. Als je je kind naar de crèche bracht was je geen goede moeder. Vroeger moest je ontslag nemen als je ging trouwen. Dan moest je ruimte maken op de werkvloer voor mannen."

Sinds 1955 worden vrouwen niet meer ontslagen op hun werk als ze zwanger zijn. En tot 1965 waren vrouwen nog handelingsonbekwaam. Zij mochten geen bankrekening openen, kleding kopen of verzekeringen afsluiten zonder toestemming van hun man. "Dat is dus eigenlijk nog niet eens zo lang geleden. Het duurt natuurlijk heel lang voordat die denkbeelden verdwijnen", vertelt Helene.

Spijt hebben

In Nederlandse vrouwenbladen houden ze zich regelmatig bezig met dit onderwerp. Zo heeft Libelle een aantal jaar geleden onderzoek gedaan naar drie generaties vrouwen. Wat Hilmar, hoofdredacteur van Libelle, vooral is bijgebleven is dat de oudste generatie vaak spijt had. "Zij baalden dat ze niet financieel afhankelijk zijn geweest. Met al hun levenservaring keken ze terug op hun leven, en hielden daar toch een knagend gevoel van over."

Vervelende gevolgen

Want toch gaat het vaak zo. Hij de carrière, en zij de zorg over het gezin. "Dat is helemaal prima als het in overleg gaat", zegt Claudia Straatmans, hoofdredacteur van Nouveau. Maar het heeft wel gevolgen. Want misschien overlijdt je man wel of komt er een scheiding. Ook zijn vrouwen veel sneller geneigd om in een vervelende relatie te blijven, omdat je afhankelijk bent van iemand." 

In Nouveau besteden ze daar ook aandacht aan. "In ons tijdschrift hebben wij een interview gedaan met Hadassah Vorm. Een vrouw die ook afhankelijk was van het inkomen van haar man, maar na een scheiding stond ze er alleen voor. Ze moest eigenlijk weer beginnen vanaf nul. Dat zijn pijnlijke verhalen."

Taboe doorbreken

Maar praten over het onderwerp blijft voor veel mensen lastig. Zowel over financiële afhankelijkheid, als over geld. Bij Libelle proberen ze dat taboe te doorbreken en willen zij het onderwerp bespreekbaar maken. "In ons blad hebben we een rubriek genaamd, de portemonnee. Hierin vertellen vrouwen hoe ze het beste een huishoudboekje kunnen maken. En dat is elke week een hit. We vinden het inzicht geven in financiën heel belangrijk. Vrouwen kunnen dan ook van elkaar leren. Hoe komen zij rond en wat zijn je mogelijkheden?"

Bij Koffietijd gingen Claudia Straatmans, Hilmar Mulder, Helene van Santen en Marije Veerman met elkaar in discussie over het onderwerp. Bekijk het fragment hieronder.